Lęk społeczny
Fobia społeczna (zwana też zaburzeniem lęku społecznego) to intensywny, uporczywy strach przed sytuacjami społecznymi, w których osoba boi się, że zostanie oceniona, skrytykowana, zawstydzona lub odrzucona. Reakcja lękowa w przypadku lęku społecznego jest nieproporcjonalna do rzeczywistego zagrożenia, jakie stanowią codzienne interakcje. W odróżnieniu od zwykłej nieśmiałości, zaburzenie lękowe społeczne prowadzi do znacznego cierpienia i unikania sytuacji, co zakłóca codzienne czynności, pracę, naukę i relacje. Osoby z lękiem społecznym mogą odczuwać poważne objawy fizyczne, takie jak rumienienie się, pocenie się, drżenie, kołatanie serca czy mdłości, i mogą dokładać wszelkich starań, by unikać spotkań towarzyskich, wystąpień publicznych, a nawet zwykłych rozmów. Zaburzenie lękowe społeczne dotyka miliony ludzi, często zaczyna się w wieku nastoletnim i bez leczenia może się utrzymywać.
Osoby z fobią często zdają sobie sprawę, że ich strach jest nadmierny. Sama ta świadomość nie sprawia jednak, że fobię da się po prostu „przezwyciężyć”. Fobia to zaburzenie, które wymaga przemyślanego, celowego leczenia, aby ograniczyć zachowania związane z poczuciem bezpieczeństwa i unikaniem oraz zastąpić je nowymi zachowaniami.
Lęk społeczny to strach przed oceną, krytyką lub zawstydzeniem w sytuacjach społecznych. Objawia się unikanie (odrzucanie zaproszeń, chowanie się podczas spotkań), zachowania zabezpieczające (nadmierne przygotowywanie się, ćwiczenie każdego zdania, unikanie kontaktu wzrokowego) oraz intensywne rozmyślanie po wydarzeniu: „co oni o mnie pomyśleli?”. Klinicznym rozwiązaniem jest stopniowa ekspozycja społeczna połączona z rezygnacją z zachowań zabezpieczających: zabieranie głosu bez wcześniejszego ćwiczenia, nawiązywanie kontaktu wzrokowego podczas rozmów, uczestnictwo w wydarzeniach bez planu ucieczki. Bia przedstawia to jako drabinę ryzyka społecznego, której tempo ustalasz sam, z eksperymentami behawioralnymi sprawdzającymi, co naprawdę się dzieje, gdy przestajesz się chować.
Typowe oznaki – lęk społeczny
- Strach przed oceną, krytyką lub zawstydzeniem
- Rumienienie się, pocenie się lub drżenie w sytuacjach społecznych
- Unikanie zabierania głosu, imprez, randek czy nowych grup
- Nadmierne przygotowywanie się i ćwiczenie rozmów
- Rozmyślania po wydarzeniu, odtwarzanie rozmów przez wiele godzin
- Lęk przed sprawianiem wrażenia zaniepokojonego (meta-lęk)
Nasze podejście kliniczne: stopniowa ekspozycja społeczna z eksperymentami behawioralnymi
Powrót do zdrowia
Badania pokazują, że możesz odzyskać kontrolę nad swoim życiem – fobia da się pokonać. Ten sam proces umysłowy, który wywołuje to zaburzenie (fobia), można wykorzystać, by się go oduczyć. Zasługujesz na życie wolne od strachu.
Badania pokazują, że fobia można pokonać małymi, stopniowymi krokami.
Powrót do zdrowia z Bia
Misją Bia jest uczynienie terapii fobia dostępną dla wszystkich poprzez obniżenie bariery wejścia i zachęcanie do kontynuowania procesu powrotu do zdrowia. Masz pełną kontrolę nad tempem i kolejnością swojej ścieżki, nie wychodząc z domu. Dzięki Bia poznasz podstawowe zagadnienia – dlaczego powstają fobie i jak można się ich oduczyć – oraz przećwiczysz nowe umiejętności w bezpiecznym środowisku.
Jeśli obecnie jesteś w trakcie terapii, Bia może być świetnym narzędziem, które pomoże ci wykorzystać twoje umiejętności i śledzić swoje postępy. Jeśli nie jesteś w trakcie terapii, Bia to łatwy sposób, by rozpocząć swoją ścieżkę i odkryć, co jest możliwe.
Często zadawane pytania dotyczące lęk społeczny
Czy będę musiał przemawiać publicznie?
Tylko jeśli i kiedy sam tego chcesz. Pierwsze ekspozycje Bia są małe: zabranie głosu raz na spotkaniu, zadzwonienie zamiast wysłania SMS-a, udział w jednym wydarzeniu. Wystąpienia publiczne są dla tych, którzy chcą się na to zdecydować.
Czy nieśmiałość to to samo co lęk społeczny?
Nie. Nieśmiałość to cecha charakteru. Lęk społeczny to konkretny strach przed negatywną oceną, który powoduje unikanie sytuacji i zachowania zabezpieczające. Jeśli nieśmiałość dyktuje twoje decyzje, może to być lęk społeczny.
A co, jeśli się denerwuję, bo faktycznie mam problemy z kontaktami społecznymi?
Umiejętności społeczne nabywa się poprzez kontakty z ludźmi. Unikanie tylko podtrzymuje lęk i skrępowanie. Bia obejmuje zarówno ćwiczenia z ekspozycją, jak i praktyczne scenariusze na typowe sytuacje.