Het shirt dat ik 13 jaar niet kon dragen
Na een nare ervaring kon ik mezelf er 13 jaar lang niet toe zetten om een bepaald shirt te dragen. Deze blogpost gaat over dat shirt en hoe ik het uiteindelijk weer heb aangetrokken.
Het tie-dye-shirt
Toen ik over emetofobie hoorde, moest ik huilen. Voor het eerst in mijn leven had ik een verklaring voor het lijden dat ik elke dag voelde. Ik voelde me begrepen. Ik las een lijst met veelvoorkomende problemen van mensen met emetofobie en kon niet geloven dat er miljoenen mensen waren die precies hetzelfde doormaakten. Bij een van de punten stond: 'mensen met emetofobie vermijden soms bepaalde kleuren of kleding die hen aan ziekte doen denken', en ik was zo ontzettend opgelucht dat ik niet de enige was. Ik was 17 en had al last van emetofobie zolang ik me kon herinneren. Nu had ik er eindelijk een naam voor. Deze blogpost gaat over mijn tie-dye-shirt en de 13 jaar van mijn leven waarin ik het niet over mijn hart kon verkrijgen het aan te trekken.
Het shirt
Het homecomingbal in mijn op een na laatste jaar van de middelbare school had een simpel thema: kleed je net als je partner. Mijn date (nu mijn vrouw) en ik kozen voor tie-dye. We maakten tie-dye-broeken, -shirts en -sokken, en bonden onze outfits samen af met elastiekjes, zodat ons patroon precies doorliep als we naast elkaar stonden. Het bal was geweldig. Maar die avond ging ik lui in mijn tie-dye-outfit slapen en droomde ik steeds opnieuw van wervelende tie-dye-kleuren. Ik werd midden in de nacht badend in het zweet en ontzettend misselijk wakker. Ik gaf niet over, maar ik ijsbeerde midden in de nacht wat uren leek door mijn kamer tot die golf van paniek voorbij was. Ik wist het toen nog niet, maar ik had een dwangstoornis en emetofobie.
Opdringerige gedachten en beelden overspoelden mijn hoofd zo hevig dat ik vergat waar ik was. Ik kon mijn gedachten niet losmaken van tie-dye of overgeven, en de twee raakten in mijn hoofd hevig met elkaar verstrengeld. Uiteindelijk ebde de golf van paniek weg. Ik trok mijn tie-dye-outfit uit en ging weer naar bed. De volgende ochtend kon ik het niet eens verdragen om naar mijn tie-dye-outfit te kijken. Ik propte het shirt diep in een hoek van mijn kast. Ik kon er niet naar kijken en er zelfs niet aan denken. Tie-dye stond nu rechtstreeks voor misselijkheid en angst. En zo had de fobie er weer een haakje bij.
Het obstakel
Tweeënhalf jaar later ruimde ik mijn kast op terwijl ik inpakte voor mijn studie, en vond ik mijn tie-dye-shirt terug. Alleen al het shirt vasthouden voelde ongemakkelijk, maar het stond ook voor een leuke herinnering aan dat homecomingbal. Ik trok het aan, en kort daarna zweette ik en was ik misselijk. Nu was ik ervan overtuigd dat het shirt me zou laten overgeven. Ik dacht niet dat het shirt magisch of vervloekt was. Ik wist heel goed dat dit een mentale hindernis was, een verband dat ik zelf had verzonnen en in stand hield, maar weten dat de gedachte irrationeel was, hielp me niet om hem te overwinnen. Ik wist ook dat ik door het uit te trekken het idee dat het shirt me zou laten overgeven meer macht gaf; elke keer dat ik opgaf, legde ik de lat hoger. Ik propte het shirt in een doos met aandenkens. Ik kon het niet dragen, maar ik kon het ook niet weggooien.
Er klaar voor
Negen jaar later maakte ik met mijn therapeut een lijst van dingen die ik vermeed en rituelen die ik uitvoerde als onderdeel van mijn emetofobie. Ik had bijna overal een plastic zakje bij me, ik had pepermuntjes verstopt in mijn jassen, rugzak en nachtkastje, en ik herhaalde honderden keren per dag 'veilige' zinnetjes in mijn hoofd. Al die dingen moesten me beschermen tegen mijn angst, maar in werkelijkheid hielden ze die juist overeind. Langzaam brak ik deze gewoontes af en verving ik ze door positieve. Het was tijd. Ik wist dat het tijd was om het shirt te dragen. Deze keer was ik klaar voor de mentale hindernis. Ik zei tegen mezelf: ik ga overgeven als ik dit shirt draag. Ik liet geen ruimte voor 'wat als', geen ruimte voor dat kleine angststemmetje om binnen te sluipen. Ik danste alsof iedereen keek. Ik ging met het shirt aan naar bed, klaar om over te geven. Ik werd uitgerust wakker na een goede nachtrust.
Een symbool van groei
Het shirt hoort nu bij de shirts waarin ik gewoon slaap. Ik word er blij van als ik het pak en aantrek. Een fobie heeft zo'n sterke en wrede manier om kleine dingen in ons leven in zijn greep te krijgen. Dit shirt staat voor een van de keren dat de fobie de slag had gewonnen, maar ik uiteindelijk de oorlog won.